Từ Low đến Tuchel, Ancelotti, Pochettino
Didier Deschamps bắt đầu dẫn dắt tuyển Pháp trong bối cảnh Joachim Low đang ở đỉnh cao cùng đội tuyển Đức. Khi đó, Low là biểu tượng cho một mô hình huấn luyện viên tuyển quốc gia gắn bó lâu dài. Deschamps tiếp quản Pháp sau cú sốc Nam Phi 2010, rồi dần trở thành người kế tục vai trò “kẻ bền bỉ” mà Low từng nắm giữ.
Trong quãng thời gian Deschamps tại vị, nhiều huấn luyện viên tên tuổi đã trải nghiệm bóng đá tuyển rồi rời đi: Luis Enrique với Tây Ban Nha, Antonio Conte với Italia, Louis van Gaal với Hà Lan. Giờ đây, đến lượt những cái tên như Thomas Tuchel, Carlo Ancelotti, Mauricio Pochettino bước vào sân chơi này, trong khi Deschamps vẫn hiện diện như một điểm cố định hiếm hoi.
Giới hạn của sự gắn bó quá lâu
Joachim Low là tấm gương cho cả thành công lẫn mặt trái của việc ở lại quá lâu. Sau chức vô địch World Cup 2014, đội tuyển Đức dần sa sút, và Low bị cho là đã kéo dài nhiệm kỳ vượt quá thời điểm thích hợp. Deschamps có nguy cơ đối mặt với nhận định tương tự nếu Pháp thi đấu thất vọng tại World Cup 2026 trên đất Mỹ.
Áp lực càng lớn khi Zinedine Zidane, đồng đội cũ và là huấn luyện viên từng ba lần vô địch châu Âu cấp câu lạc bộ, được xem như người kế nhiệm đã chờ đợi nhiều năm. Sự hiện diện của Zidane khiến mọi đánh giá về Deschamps luôn đặt trong thế so sánh, nhất là khi đội tuyển không đạt phong độ tương xứng với chất lượng nhân sự.
Thành tích sâu ở các giải lớn như một “tấm khiên”
Dù chịu nhiều hoài nghi, Deschamps sở hữu chuỗi thành tích ổn định ở các giải đấu lớn. Trong sáu lần dự Euro và World Cup, đội tuyển Pháp của ông chỉ bị loại bởi những nhà vô địch như Đức năm 2014, Bồ Đào Nha ở chung kết Euro 2016, thua trên chấm phạt đền tại Euro 2020 và chung kết World Cup 2022, rồi gục ngã sát nút trước Tây Ban Nha ở Munich.
Những kết quả đó giúp Deschamps khác biệt so với nhiều đồng nghiệp được ca ngợi về phong cách nhưng không tiến xa bằng. Ông không tạo ra một “trường phái Deschamps”, nhưng lại thường xuyên đưa đội bóng đến những trận đấu cuối cùng, điều mà không phải huấn luyện viên nào cũng làm được trong môi trường bóng đá tuyển nhiều biến động.
Thực dụng, ít màu mè và cách dùng người đặc trưng
Deschamps thường bị gắn với hình ảnh thực dụng, ít phô diễn. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bóng đá tuyển, ông cho thấy khả năng điều chỉnh nhân sự linh hoạt. Tại World Cup 2018, ông chấp nhận để Olivier Giroud đá chính dù không ghi bàn, chỉ để tạo không gian cho Kylian Mbappe và Antoine Griezmann. Blaise Matuidi được kéo lệch trái để bảo vệ tuyến giữa, giúp Paul Pogba có thêm tự do tấn công.
Đến World Cup 2022, khi mất Pogba và N’Golo Kante, Deschamps kéo Griezmann xuống thấp hơn, trao lại cơ hội cho Adrien Rabiot dù cầu thủ này từng từ chối vào danh sách dự phòng năm 2018. Trong trận chung kết, ông mạnh tay rút Giroud và Ousmane Dembele ngay hiệp một, một quyết định cho thấy sự lạnh lùng trong xử lý tình huống.
Thế hệ mới và bài toán cho chặng cuối
Hiện tại, Deschamps làm việc với một nhóm cầu thủ tấn công giàu tốc độ và kỹ thuật: Kylian Mbappe, Ousmane Dembele, Desire Doue, Michael Olise, cùng chủ nhân Quả bóng vàng. Tuyển Pháp khó hướng tới lối chơi kiểm soát bóng áp đảo, nhưng lại có khả năng phản công rất mạnh. Vấn đề là tìm được cấu trúc phù hợp để những cá nhân này phát huy mà không làm đội bóng mất cân bằng.
Euro 2024 cho thấy giới hạn khi Pháp vào tới bán kết nhưng không ghi được bàn thắng nào từ bóng sống, chỉ dựa vào hai pha phản lưới, một quả phạt đền và loạt sút luân lưu. Nếu World Cup 2026 lặp lại hình ảnh đó, câu chuyện “ở lại quá lâu” sẽ trở nên gay gắt hơn, nhất là khi Zidane vẫn ở phía sau như một lựa chọn luôn sẵn sàng.
MetLife Stadium và khả năng khép lại một vòng tròn
World Cup 2026 mở màn với trận đấu của Pháp tại sân MetLife ở New York. Cũng tại đây, Deschamps có thể khép lại hành trình của mình nếu đó là nơi diễn ra trận đấu cuối cùng của ông cùng đội tuyển. Sau hơn một thập kỷ sống giữa những làn sóng huấn luyện viên mới, việc ông dừng lại ở Mỹ sẽ đánh dấu sự kết thúc của một kiểu huấn luyện viên tuyển quốc gia gắn bó dài lâu, trong bối cảnh thế hệ Tuchel, Ancelotti, Pochettino đang bước vào sân khấu này.